Woonwarmtemodellen als demonstratie voor wijktransitie
Deze studie werd vanuit het Atelier OVK georganiseerd als demonstratieproject en zet in op de kruising van twee vraagstukken: demografie en energie. Deze vraagstukken komen niet alleen voor in Eeklo, maar ook op andere plekken in het Oost-Vlaams Kerngebied en breder in Vlaanderen. Het uitgangspunt is dat de (ruimtelijke) reorganisatie en verbetering van de wijken is niet alleen nodig om de energietransitie te kunnen realiseren, ze biedt ook de kans om onze wijken een kwaliteitssprong te laten maken.
Lees meer
We starten het onderzoek met een meer globale lezing van het energiesysteem, de ruimtelijke organisatie en de groeiende rol die de wijkschaal hierin kan opnemen door hernieuwbare vormen van energie-opwekking en de nood aan lokale warmte-opslag.
In het tweede deel van het onderzoek worden aan de hand van ontwerpend en technisch onderzoek mogelijke wijktransformaties voorgesteld die een integrale ruimtelijke én energetische opwaarding van het woonweefsel vooropstellen en het energievraagstuk terug zichtbaar kunnen maken in het straatbeeld. We stellen vier woonwarmtemodellen op die vertrekken vanuit de context van de wijk Oostveld (maar ook een generiek karakter bevatten), stellen telkens een transformatiestrategie op en onderzoeken hoe deze systemen in symbiose met elkaar kunnen werken, zowel ruimtelijk als energetische
In een derde deel focussen we concreet op de wijk Oostveld in Eeklo. We onderzoeken i.s.m. met energie-expert Enprove de technische haalbaarheid van deze vier woonwarmtemodellen in de wijk en berekenen wat nodig is om de wijk energieneutraal te maken. Zo zou de wijk in de toekomst zelfs kunnen uitgroeien tot een positive energy district door haar zonne-energie potentieel. Deze context van de wijk maakt de impact en kansen concreet en biedt aanknopingspunten om de ingrepen, investeringen en coalities te verknopen met andere transities. Via ruimtelijk beleid en ontwerp wordt energie zo gekoppeld aan oa mobiliteit, wonen, voedsel of ecologie. Tegelijk is het ook het schaalniveau waar collectieve actie kan georganiseerd worden, en waar burgers een actieve rol kunnen opnemen in de energietransitie. Want zonder de woningeigenaren en zelfs huurders kan je geen energietransitie realiseren.
Het resultaat is een principehandboek voor energiewijken waarin ruimtelijke strategieën zijn gebundeld die deze twee urgente vraagstukken samen proberen op te nemen. De studie is opgevat om zowel lokaal te werken als regionaal een multiplicatoreffect teweeg te kunnen brengen. Door middel van twee webinars gingen we in dialoog met enerzijds lokale experten en anderzijds met andere gemeentes uit Vlaanderen om de studie als een toepasbaar handboek uit te kunnen werken en een tijdslijn op te stellen voor toekomstige projecten rond energie die bouwen aan de energietransitie.
- Locatie: Eeklo
- Team: PLUSOFFICE, Enprove
- Opdrachtgever: Provincie Oost-Vlaanderen
- Tentoonstelling IABR Atelier Oost-Vlaams Kerngebied
- Fotograaf: Aad Hoogendoorn
